Zaburzenia lękowe

Stany  lękowe należą do  bardzo częstych zaburzeń. O przeżywaniu lęku mówimy, kiedy emocjonalne poczucie zagrożenia i objawy somatyczne (np. bicie serca, pocenie sie, drżenie kończyn, wzmożone napiecie mięsniowe – doświadczane, jako bóle  kończyn, karku lub głowy) pojawiają się  bez  wyraźnej przyczyny lub ich  nasilenie jest nieadekwatnie silne do sytuacji.

Lęk może być głównym objawem chorobowym lub towarzyszącym innym chorobom. Izolowane stany lękowe związane z  określonymi bodżcami, mające niewspółmiernie duże natężenie i prowadzące do unikania kontaktu  z budzącymi  zagrożenie obiektami  spotykamy w fobiach specyficznych (np.arachnofobia – lęk przed pająkami).

Inną postacią  stanów lękowych są  – podobne z  nazwy – klaustrofobia i agrorafobia (lęk  przed zamkniętą i otwartą przestrzenią) z objawami podobnymi do napadowego stanu lękowego. Sam napadowy zespół lekowy jest  zaburzeniem o bardzo wyrazistym przebiegu: podczas napadu lęku panicznego pacjent  ma poczucie ciężkiej choroby, umierania. Tym przeżyciom emocjonalnym towarzyszą silne somatyczne  objawy  leku tj: duszności, kołatanie serca, pocenie się, ucisk w gardle. Napad lęku trwa klila do kilkunastu minut. Napady lękowe występują z różną częstotliwością od kilku dziennie do kilku miesięcznie. Z czasem w okresach między napadami pojawia się niepokój i napięcie, w oczekiwaniu na kolejny epizod lękowy.

U niektórych osób zaburzenia lękowe nie mają charakteru napadowego, ani nie wyrażają sie w określonych fobiach, ale są uogólnione. Występuje przewlekłe zamartwianie się, przewidywanie nadciagających zagrożen i katastrof w wielu obszarach życia. Tym przemyśleniom towarzyszy stały niepokój, drażliwość, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia snu.

Inna postacią zaburzeń lękowych są zaburzenia somatyzacyjne. Wtedy występują jedynie objawy somatyczne napięcia, bez towarzyszacego im uczucia lęku. Stany lękowe mogą przyjmować postać uporczywych bóli psychogennych (bóli kończyn, grzbietu , stawów), zaburzeń ze strony  przewodu pokarmowego (wymioty, biegunki, nudności, bóle brzucha), kołatania serca, zawroty głowy, bóle głowy, ucisk w klatce piersiowej, trudności w połykaniu, zaburzenia widzenia lub słuchu, trudności w poruszaniu się, stany drgawkowe. Tacy pacjenci często szukają pomocy u internistów i lekarzy rodzinnych, spodziewając się  diagnozy choroby somatycznej. Jeśli pełna diagnostyka stanu somatycznego nie wyjaśnia przyczyny dolegliwości, można podejrzewać ich psychogenny charakter.

Leczenie  zaburzeń lękowych powinno być psychoterapeutyczne lub łączące psychoterapię z farmakoterapią. W farmakoterapii stosowane są leki uspokajające (które mogą jednak uzależniać)  oraz przeciwdepresyjne.

Lęk często towarzyszy różnym chorobom psychicznym m.in. depresji, psychozom oraz somatycznym takim, jak nadczynność tarczycy, choroby nadnerczy, choroby serca i układu krążenia, niedocukrzenie, niedotlenienie, zatrucia.  Leczenie  stanów lękowych w tych przypadkach koncentruje się na stosownym  leczeniu  choroby podstawowej.